Maarten Olthof – ‘Actieve Hoop’ en ‘De Grote Ommekeer’
Hoe kunnen we de chaos waarin we ons bevinden het hoofd bieden?
Ecoloog, schrijver en zenmonnik Maarten Olthof sluit deze zomerschool af met een lezing en een workshop. Sociale en ecologische betrokkenheid laat vaak een essentieel onderdeel buiten beschouwing: ‘Hoe veranderen we onszelf zó dat we sterk genoeg zijn om bij te kunnen dragen aan een positieve ommekeer?’ We zijn er immers getuige van dat de wereld gewoon doorgaat met business as usual, terwijl we ons in een tijd van ecologische verschuivingen bevinden. Soorten sterven uit, het klimaat warmt op en bodem en water worden vergiftigd. Dit gebeurt niet door externe oorzaken, maar door de manier waarop wij als mensheid leven.
Waardoor zijn we zo vervreemd geraakt van de natuur en hoe kunnen we de verbondenheid met de aarde herstellen? We verdiepen ons hiervoor in het gedachtegoed van de Tibetaans-boeddhiste Joanna Macy en haar Work that reconnects. Hierin wordt de toeschouwer uitgenodigd deel te nemen aan een reis van dankbaarheid via verdriet naar transformatie. Zo kunnen we met ‘nieuwe ogen’ en actieve hoop bijdragen aan herstel van verbondenheid. We worden daardoor onderdeel van de grote ommekeer die al gaande is. Onze focus verleggen we daarbij van resultaat naar wat we kunnen doen.
Over de workshop
Ook lezing en workshop vormen één geheel wanneer de lezing overgaat in de bespreking van opdrachten in kleiner verband. Dit vormt de brug tussen het begrijpen met het hoofd en het ervaren met het hart. We zullen ook de natuur hierbij betrekken. Als het weer het toelaat, sluiten we deze sessie in de buitenlucht af met een meditatie. Hier vallen de verschillende onderdelen van de zomerschool op hun plaats. Enerzijds is er de verbinding met de wereld zoals die is, anderzijds de ‘actieve hoop’ waarmee we het prachtige terrein van het ITC verlaten om met onverwachte veerkracht en creativiteit bij te dragen aan de grote ommekeer.
Over de spreker
Maarten Olthof (1956) is ecoloog, zen-monnik en schrijver. Hij maakte voettochten van duizenden kilometers door India, Nepal en Europa, waarover hij de boeken Lopen in het voetspoor van de Boeddha en In 108 haiku’s van Utrecht naar Assisi schreef. Over zijn tochten verschenen tevens de documentaires Go without Fear en Zwerven met Franciscus. Vele honderden deelnemers namen deel aan de pelgrimstochten die hij door Azië en Europa organiseerde.
In 1997 richtte hij Stichting Vajra op voor ontwikkelingsprojecten in Nepal. De stichting bouwde onder meer tien scholen – waaronder de eerste ecologische school van Nepal – een ziekenhuis en verschillende gezondheidsposten. Ook zette hij het grootste zonneovenproject ter wereld op, waardoor 85.000 vluchtelingen met de zon konden koken. Hiervoor ontving hij in 2019 een koninklijke onderscheiding. Regelmatig begeleidt Maarten meditaties en retraites.